Doorashada Soomaaliya: Qaar ka mid ah siyaasiyiinta Gedo oo ka hor yimid qodobka quseeya gobolka

0
416

Qaar ka mid ah siyaasiyiinta gobolka Gedo ayaa sheegay in ay ka soo horjeedaan qodobbada qaar ee lagu heshiiyay ee ka soo baxay kulankii Golaha Wadatashiga Qaran ee shalay lagu soo gabagabeeyay magaalada Muqdisho.

Shirka oo ka dhacay Afisyooni waxaa ka soo baxay qodobbo ay ka mid tahay in doorashada ay si habsami leh uga dhacdo gobolka Gedo, isla markaana uu garwadeen ka noqdo Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Federaalka, Maxamed Xuseen Rooble.

Siyaasiyiinta qaar ee ka soo jeedoa Gedo waxay dhaliilsan yihiin qaabka loo marayo dib u heshiisiinta gobolka.

Golaha Wadatashiga Qaranka ayaa shalay ugu baaqay bulshada gobolka Gedo in ay ka shaqeeyaan nabadda, midnimada iyo wadajirka bulsho iyo kan maamul ee Jubaland.

Waxaa ku xusan heshiiska in “madaxweynaha dowlad-goboleedka Jubaland uu soo magacaabo xubnaha maamulka degmada Garbahaarey”.

Waxaa magacyada uu kala xulan doono Axmed Madoobe “u gudbin doono Guddiga dib u heshiisiinta, si waafaqsan soo jeedintii Guddiga Farsamada ee 16 February 2021 ee ku shiray Baydhabo”.

Balse, urur la magac baxay ‘Golaha Raadinta Dhismaha Jubaland Loo Dhanyahay’ oo ka aasaasan gobolka Gedo ayaa aaminsan in doorashada madaxtinnimada Soomaaliya ay ka horreyso tan maamulka Jubaland.

Waxay sheegeen in muddo-xileedka madaxweyne Axmed Maxamed Islaam ay ku ektahay bisha August, intaas wixii ka dambeeyana aysan u aqoonsaneyn madaxweynaha Jubaland ayna doonayaan in la qabto doorasho.

Afhayeenka golahaas, Cabdi Daahir Xasan oo BBC Somali la hadlay ayaa sheegay in ay soo dhoweynayaan in doorashada ay ka dhacdo Gedo, balse ay doonayaan in ay dhacdo doorasho loo dhan yahay.

“Muddadii madaxweynaha uu u oggolaaday oo ahayd labada sano, ayuu ilaa iyo hadda ku shaqeynayaa. Labada sano xitaa oggolaanshaheena laguma siin, dowladda ayaa go’aankaas qaadatay, wuxuu ku ekyahay bisha siddeedaad. Wixii intaas ka dambeeya, reer Jubaland waxay diyaar u yihiin doorasho xor iyo xalaal ah,” ayuu yiri.

“Annaga waxaan rabnaa in labada sano ee bisha siddeedaad ka eg, haddii ay dhammaato in loo dareero doorasho xor iyo xalaal ah,” ayuu hadalkiisa sii raaciyay.

Wuxuu ururkan sheegay in ay diyaar u yihiin in nabadeyn iyo heshiisiin ay ka dhacday gobolka, balse ay doonayaan in saddexda gobol ee maamul-goboleedka Jubaland ay ka qabsoonto dib u heshiisiin loo dhan yahay, si loo ambaqaado doorashada maamulka.

“Waxaan rabnaa in dib u heshiisiin la galo, doorasho sax ahna la qabto, labadaas in ay is raacaan ayaan rabnaa,” ayuu yiri Cabdi-yare Garabroor.

Maxaa ku xusan qodobka gobolka Gedo ee ay isku raaceen Golaha Wadatashiga Qaran?

Shirka ayaa waxaa si qoto dheer loogu falanqeeyey, looguna dooday xaaladda gobolka Gedo ee dhinacyada siyaasadda iyo amniga.

Heshiiska waxaa ku xusnaa sida hoos ku qoran:

  • Golaha Wadatashiga Qaranka waxay ugu baaqayaan bulshada Gobolka Gedo in laga shaqeeyo nabadda, midnimada iyo wadajirka bulsho iyo kan maamul ee Jubaland.
  • Golaha Wadatashiga Qaranka wuxuu go’aamiyey in Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Federaalku uu garwadeen ka noqdo amniga iyo dib u heshiisiinta Gobolka Gedo si ay habsami ugu dhacdo doorashada Gobolka Gedo.
  • Golaha Wadatashiga Qaran wuxuu go’aamiyey abuuridda guddi dib u heshiisiineed oo ka kooban Dowladaha Xubnaha ka ah Dowladda Federaalka ah oo aysan ku jirin Jubaland si waafaqsan soo jeedintii Guddiga Farsamo ee Baydhabo.
  • Guddigu wuxuu ka masuul yahay abuuridda jawi xasilooni amni iyo mid siyaasadeed oo ay ku qabsoomi karto doorasho wada oggol ah oo ka dhacda Magaalada Garbahaarey iyagoo si dhaw ula shaqeynaya Ra’iisul Wasaaraha XFS.
  • Gudigu wuxuu soo jeedinayaa min labo Xubnood ee jagada Gudoomiyaha iyo Gudoomiye ku xigeenka Degmada Garbahaareey iyagoo latashanaya Bulshada qaybaheeda kala duwan.
  • Guddiga waxaa lagu soo magacaabayaa muddo 3 maalmood gudahood ah oo ka bilaabanaysa markii Madaxdu saxiixaan heshiiskaan.
  • Madaxweynaha Dowladda Jubbaland ayaa soo magacaabaya xubnaha Maamulka Degmada Garbahaarey ee ay soo gudbiyeen Guddiga dib u heshiisiinta si waafaqsan soo jeedintii Guddiga Farsamada 16 February 2021 ee Baydhabo.
  • Golaha Wadatashiga Qaranka wuxuu farayaa Guddiga dib u heshiisiinta in ay ku soo dhameystiraan qorshaha xasilinta Gobolka Gedo guud ahaan iyo tan jawiga qabsoomidda doorashada Garbahaarey muddo 30 maalmood gudahood ah oo ka bilaabanaysa magacaabidda Guddiga.

Dhinaca amniga doorashada Garbahaarrey, goluhu wuxuu go’aamiyey:

  • In Booliska AMISOM la geeyo Magaalada Garba
  • haarey si ay u hubiyaan amniga Magaalada iyo goobta ay ka dhacayso doorashadu,
  • In Guddiga dib u heshiisiinta iyo Maamulka cusub ee ay soo magacawday Jubbaland ka soo talo bixinayaan, kana shaqeeyaan sidii Guddiga doorashada, ergada iyo murashaxiinta loogu diyaarin lahaa ilaalo gaar ah (Close Protection) ee amnigooda si loo helo amni laysku halayn karo muddada ay doorashadu socoto.

Goluhu wuxuu go’aamiyey in Guddiga dib u heshiisiinta ay usoo gudbiyaan Xafiiska Raysalwasaaraha Xukuumadda Federaalka ah qorshaha iyo jadwalka gogosha nabadeynta Gobolka iyo dhameystirka dhismaha Maamulka Gobolka Gedo, laguna hirgeliyo muddo 60 maalmood ah doorashada ka dib.

BBC